W dziesiątą rocznicę wizyty papieża Franciszka w Gruzji Kamilianie poświęcili nowy Ośrodek Rehabilitacyjny dla Osób z Niepełnosprawnościami.
Są takie daty, które z biegiem lat nabierają szczególnego znaczenia. Wydarzenia pozornie odległe zaczynają układać się w jedną historię, odsłaniając jej głębszy sens. Tak właśnie stało się 1 października 2026 roku w gruzińskim Kutaisi. Dokładnie dziesięć lat po historycznej wizycie papieża Franciszka w kamiliańskim Centrum Pomocy w Tbilisi dokonano uroczystego poświęcenia nowego Ośrodka Rehabilitacyjnego dla Osób z Niepełnosprawnościami.
Był to dzień szczególny nie tylko dla miejscowej wspólnoty Kamilianów, ale przede wszystkim dla tych, którym nowa placówka ma służyć. Otwarcie kolejnego miejsca pomocy stało się wymownym świadectwem, że chrześcijańska miłość nie może ograniczać się do pięknych deklaracji. Musi znajdować wyraz w konkretnych czynach, w codziennej trosce o człowieka, zwłaszcza tego, którego życie naznaczone jest cierpieniem i ograniczeniami.
W Gruzji istnieje piękne powiedzenie: „Gość jest od Boga”. Wyraża ono niezwykłą gościnność tego narodu. Właśnie takim miejscem ma stać się nowe Centrum w Kutaisi – przestrzenią, w której człowiek znajdzie nie tylko profesjonalną pomoc, ale również serdeczność, zrozumienie i nadzieję.
Dziesięć lat wcześniej – niezwykły Gość
1 października 2016 roku papież Franciszek odwiedził kamiliańskie Centrum Pomocy w Tbilisi. Spotkał się z ludźmi chorymi, starszymi i potrzebującymi wsparcia oraz z tymi, którzy na co dzień poświęcają im swoje siły. Franciszek, tak często przypominający o konieczności wychodzenia na peryferie ludzkiego życia, przyszedł przede wszystkim spotkać człowieka. Przypomniał wówczas, że ubodzy i słabi są „ciałem Chrystusa”, a troska o nich stanowi znak rozpoznawczy uczniów Jezusa.
Od tamtego spotkania minęło dziesięć lat. Jednak papieskie przesłanie nie straciło nic ze swojej aktualności. W pewnym sensie znalazło swoją kontynuację właśnie w Kutaisi. To, o czym Franciszek mówił w Tbilisi, otrzymało kolejny konkretny wymiar: powstało miejsce, w którym Boże pocieszenie może wyrażać się poprzez profesjonalną rehabilitację, cierpliwość terapeutów i codzienną troskę o potrzebujących. Oba wydarzenia łączy nie tylko data, ale przede wszystkim ten sam sposób rozumienia chrześcijańskiego miłosierdzia. W centrum pozostaje człowiek, którego godność nie zależy od wieku, zdrowia ani sprawności.
Nowy ośrodek, ale przede wszystkim człowiek
Za każdą niepełnosprawnością kryje się konkretna historia. Są rodzice, którzy od lat troszczą się o swoje dziecko. Są ludzie, dla których wykonanie najprostszej czynności wymaga ogromnego wysiłku. Są rodziny zmęczone nieustanną opieką, poszukujące profesjonalnego wsparcia, ale również zwyczajnego ludzkiego zrozumienia. To właśnie dla nich powstał ośrodek w Kutaisi.
Podczas uroczystej Mszy Świętej szczególnie mocno wybrzmiało przekonanie, że człowiek jest kimś więcej niż swoim ciałem, diagnozą czy ograniczeniem.
„Godność człowieka nie zaczyna się wraz ze sprawnością i nie kończy się wraz z jej utratą”
To zdanie z homilii stanowiło jedno z najważniejszych przesłań uroczystości. W świecie, który tak często ocenia człowieka według jego możliwości i osiągnięć, przypomniano o niezbywalnej godności każdej osoby.
Dlatego zadaniem nowego Centrum nie będzie jedynie usprawnianie ciała. Będzie nim również pomaganie człowiekowi w odkrywaniu tego, co nadal pozostaje możliwe. Rehabilitacja nie powinna ograniczać się do pytania: „Czego nie potrafisz?”. Powinna przede wszystkim pytać: „Co możemy zrobić razem, abyś mógł więcej?”.
Hiob, który prosił o obecność
Szczególną wymowę uroczystości nadała liturgia słowa. Pierwsze czytanie przywołało postać biblijnego Hioba, człowieka, któremu zawalił się świat. Pośród cierpienia wypowiedział przejmujące słowa: „Ulitujcie się, ulitujcie się nade mną, wy, przyjaciele moi”. Hiob nie prosił o wykład na temat cierpienia. Nie oczekiwał łatwych odpowiedzi. Potrzebował człowieka. Kogoś, kto usiądzie obok, wysłucha i nie odwróci wzroku.
W tych słowach kryje się głęboki sens rehabilitacji. Nie zaczyna się ona wyłącznie od specjalistycznego urządzenia czy ćwiczenia. Zaczyna się od spotkania, zaufania i cierpliwości. Od człowieka, który drugiemu człowiekowi potrafi powiedzieć: „Jestem z tobą. Spróbujemy razem”.
Hiob wypowiada jednak jeszcze jedne słowa: „Ja wiem: Wybawca mój żyje”. To wyznanie nadziei człowieka, który nadal cierpi, ale nie poddaje się rozpaczy.
Nie zawsze można obiecać pełne odzyskanie sprawności. Nie każda terapia zakończy się oczekiwanym sukcesem. Można jednak cierpliwie poszukiwać tego, co możliwe, i nie pozostawiać człowieka samego.
„Pokój temu domowi”
Ewangelia tego dnia opowiadała o wysłaniu przez Jezusa siedemdziesięciu dwóch uczniów. Chrystus polecił im, aby wchodząc do domu, pozdrawiali jego mieszkańców słowami: „Pokój temu domowi”. Choć poświęcano ośrodek rehabilitacyjny, a nie dom mieszkalny, słowa Jezusa nabrały szczególnego znaczenia.
Dom to przecież coś więcej niż ściany i dach. To przestrzeń bezpieczeństwa, przyjęcia i zaufania. Miejsce, w którym człowiek może być sobą, bez lęku przed odrzuceniem. Właśnie coś z takiego domu powinno mieć nowe Centrum w Kutaisi. Człowiek przychodzący na rehabilitację nie powinien czuć się numerem pacjenta ani kolejnym przypadkiem medycznym. Powinien doświadczać, że jest kimś ważnym, a jego wysiłek zostaje dostrzeżony.
Dlatego podczas poświęcenia modlono się nie tylko za sam budynek, ale również za ręce terapeutów, ich wiedzę, cierpliwość i profesjonalizm. Za wszystkich, którzy będą podejmowali trud rehabilitacji, oraz za rodziny, które będą cieszyć się nawet najmniejszym postępem swoich bliskich. Bo nie poświęca się murów dla samych murów. Poświęca się miejsce, aby służyło człowiekowi.
Wielkie zwycięstwa małych kroków
Data uroczystości miała jeszcze jeden szczególny wymiar. 1 października Kościół wspomina św. Teresę od Dzieciątka Jezus, która przypominała, że wielkie rzeczy można czynić poprzez małe gesty wykonywane z wielką miłością. Trudno znaleźć piękniejszy obraz rehabilitacji.
Jeden ruch. Potem drugi. Kilka centymetrów więcej. Pierwsza samodzielnie wykonana czynność. Pierwszy krok po długich miesiącach ćwiczeń. Dla człowieka patrzącego z zewnątrz może to być niewiele. Ale dla kogoś, kto przez wiele tygodni walczył o ten drobny postęp, może to być ogromne zwycięstwo.
Sam ośrodek również powstawał małymi krokami. Najpierw pojawiła się idea, potem rozmowy, plany, poszukiwanie środków finansowych, praca i pokonywanie kolejnych trudności. Dzięki wytrwałości wielu ludzi z tych małych kroków powstało dzieło, które może stać się miejscem kolejnych ludzkich zwycięstw.
Dzieło wielu serc i wielu rąk
Uroczystość była także okazją do wyrażenia wdzięczności wszystkim, którzy przyczynili się do powstania Centrum. Szczególne podziękowania skierowano do Kamilianów, którzy podjęli się realizacji przedsięwzięcia, a także do Pawła, Laszy, Zygmunta i Akakiego. Za każdym z tych imion kryje się konkretna praca, odpowiedzialność i osobiste zaangażowanie. Podziękowano organizacjom wspierającym projekt finansowo, dobroczyńcom, wolontariuszom, projektantom, wykonawcom i wszystkim ludziom dobrej woli. Jedni ofiarowali pieniądze, inni wiedzę, czas i doświadczenie. Każdy gest miał znaczenie.
Podczas homilii przywołano piękne gruzińskie powiedzenie: „Czyń dobro i rzuć je w wodę; jeśli ryba tego nie dostrzeże, dostrzeże to Bóg”. Jest w nim coś niezwykle bliskiego duchowości św. Kamila. Prawdziwa miłość nie potrzebuje rozgłosu. Jej największą nagrodą jest dobro drugiego człowieka. Najpiękniejszym podziękowaniem dla wszystkich, którzy stworzyli Centrum, będzie człowiek, który dzięki temu miejscu zrobi pierwszy samodzielny krok, odzyska większą sprawność albo po prostu poczuje, że nie został zapomniany.
Miłość, która staje się czynem
Gruzja, ziemia o wielowiekowej tradycji chrześcijańskiej, związanej ze św. Nino, stała się kolejnym miejscem, w którym żywy pozostaje charyzmat św. Kamila de Lellis. Święty Kamil uczył swoich współbraci dostrzegać w człowieku chorym samego Chrystusa. Nie zatrzymywał się na słowach. Szedł tam, gdzie człowiek potrzebował pomocy.
Po ponad czterystu latach jego duchowi synowie próbują realizować to samo powołanie, również na gruzińskiej ziemi.
Dziesięć lat wcześniej papież Franciszek przybył do Gruzji z przesłaniem pokoju: „Pax vobis” – „Pokój wam”. Teraz, podczas poświęcenia nowego Centrum, powróciły słowa Chrystusa: „Pokój temu domowi”.
Dwie daty. Dwa wydarzenia. Jedna historia miłości, która nie chce pozostać jedynie słowem.
Nie sposób przewidzieć, jak wiele osób skorzysta z pomocy nowego ośrodka. Ile małych i wielkich zwycięstw zostanie tutaj odniesionych. Ile razy pojawią się łzy radości, a ile razy trzeba będzie zmierzyć się ze zmęczeniem czy niepowodzeniem. Jeżeli jednak choć jedna rodzina poczuje się mniej osamotniona, choć jeden człowiek odzyska większą samodzielność, choć jedno dziecko doświadczy radości z pokonania własnych ograniczeń – podjęty wysiłek okaże się bezcenny. Właśnie dlatego szczególnego znaczenia nabierają słowa, które wybrzmiały pod koniec homilii: „Dobrze, że jesteś. Nie jesteś sam. Spróbujemy jeszcze raz. Pójdziemy dalej razem”. Bo czasami wielka droga człowieka rozpoczyna się od jednego, bardzo małego kroku.
Dziesięć lat po spotkaniu papieża Franciszka z podopiecznymi Kamilianów w Tbilisi otworzyły się kolejne drzwi – tym razem w Kutaisi. Drzwi, za którymi człowiek ma odnaleźć pomoc, bezpieczeństwo i nadzieję. Oby zawsze pozostawały szeroko otwarte.
